KalendarzRolników.pl
Nie masz jeszcze konta?
2 lipca 2019

Jak uniknąć wypadku w rolnictwie?

Rolnictwo należy do gałęzi produkcji obarczonych największym ryzykiem wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Wynika to ze złożoności środowiska pracy rolnika (m.in. wykonywanie wielu czynności wymagających odmiennych umiejętności, zmienne warunki pogodowe, okresowe spiętrzenia prac) oraz licznych zagrożeń występujących w miejscu pracy.

Wielu rolników niebezpieczeństwa nie zauważa lub je lekceważy, licząc na przysłowiowe szczęście. Skutkiem takiego myślenia są wypadki przy pracy – zawsze tragedia dla rodziny, a dla gospodarstwa strata, niekiedy nie do naprawienia.

Wypadki przy pracy rolniczej

Z danych statystycznych wynika, że chociaż liczba wypadków w gospodarstwach rolnych maleje, to wciąż stanowią one poważny problem społeczny. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w 2018 roku zakwalifikowała 14998 zdarzeń jako wypadek przy pracy rolniczej.

Najwięcej wypadków przy pracy w rolnictwie w 2018 roku (podobnie jak w latach ubiegłych) było w grupach: „upadki osób”, „pochwycenia i uderzenia przez części ruchome maszyn i urządzeń” oraz „uderzenia, przygniecenia i pogryzienia przez zwierzęta”.  Wypadków tych trzech grup dotyczyło 72% wypłaconych odszkodowań. Prawie połowa zdarzeń była skutkiem upadku osób – najczęściej w wyniku potknięcia, poślizgnięcia lub upadku z wysokości (z drabiny, schodów, ciągnika, przyczepy itp.). W grupie „pochwycenia i uderzenia przez części ruchome maszyn i urządzeń” najwięcej zdarzeń było podczas obsługi ciągników rolniczych, urządzeń do pozyskiwania i obróbki drewna (w tym pilarek tarczowych i łańcuchowych), środków transportu (przyczep, samochodów dostawczych) oraz maszyn i urządzeń do zbioru ziemiopłodów.

W okresie żniw wzrasta liczba wypadków i zagrożenie zdrowia, a w sierpniu zdarza się największa liczba wypadków z udziałem maszyn rolniczych.
 

Wypadki śmiertelne

Przyczyny wypadków śmiertelnych w rolnictwie w 2018 roku (ogółem 81):

  • przejechanie, uderzenie, pochwycenie przez środki transportu (zderzenia pojazdów, potrącenia pieszych i rowerzystów) - 22 ;
  • upadki osób (potknięcia, poślizgnięcia, upadki z wysokości) - 18;
  • upadki przedmiotów - 12;
  • pochwycenie przez części ruchome maszyn i urządzeń - 8;
  • uderzenie, przygniecenie, pogryzienie przez zwierzęta - 4;
  • inne przyczyny - 17.
     

Wypadki w rolnictwie najczęściej zdarzają się w wyniku upadku na podłożu lub z wysokości. Główną przyczyną wypadków śmiertelnych są środki transportu w ruchu.

Jak wynika z informacji Biura Prewencji i Rehabilitacji KRUS, przyczyny wypadków w polskim rolnictwie od lat pozostają te same, a do najczęstszych należą:

  • niewłaściwa organizacja pracy;
  • zły stan nawierzchni podwórzy i ciągów komunikacyjnych (śliskie, grząskie, nierówne), nieprawidłowy sposób wchodzenia i schodzenia z maszyn rolniczych, nieodpowiednie przejścia i dojścia, niestosowanie drabin i podestów przy pracy na wysokości; niewłaściwa obsługa zwierząt i brak wiedzy na temat ich zachowania;
  • nieprawidłowa konstrukcja budynków inwentarskich i gospodarczych, nieprawidłowa konstrukcja stanowisk dla zwierząt, ciasnota pomieszczeń, brak wydzielonych korytarzy paszowych i gnojowych;
  • niestosowanie ubrania i butów roboczych oraz środków ochrony indywidualnej bądź stosowanie nieodpowiednich (np. znoszone, zabłocone obuwie);
  • nieumiejętne posługiwanie się maszynami, urządzeniami i narzędziami (niewłaściwe uchwycenie i trzymanie narzędzi, niewłaściwe zabezpieczenie maszyn, urządzeń i narzędzi podczas postoju i w ruchu);
  • nieostrożne zachowanie rolnika: niewłaściwe operowanie kończynami w strefie zagrożenia, wykonywanie czynności bez usunięcia zagrożenia (np. niewyłączenie maszyny lub nieodłączenie napięcia), niedostateczna koncentracja uwagi na wykonywanej czynności, niewłaściwe tempo pracy, pośpiech, nadmierny wysiłek fizyczny, przemęczenie;
  • wady konstrukcyjne lub niewłaściwe rozwiązania techniczne i ergonomiczne maszyn, narzędzi i urządzeń: brak lub niewłaściwe osłony i zabezpieczenia, wadliwie skonstruowane drabiny (bez zabezpieczeń przed przechyłem i osunięciem, o złym rozstawie szczebli), wystające progi i elementy, niezabezpieczone kanały gnojowe itp.


Ze statystyk wynika, że ponad 80% wypadków w rolnictwie zdarza się w obejściach gospodarstw – a więc na podwórzu lub w budynkach inwentarskich i gospodarskich. Pozostałe wypadki odnotowuje się na polach, łąkach i pastwiskach oraz w lasach i na drogach.

Choroby zawodowe

Jak wynika z informacji KRUS, w 2018 roku przyznano 337 jednorazowych odszkodowań z tytułu uszczerbku na zdrowiu spowodowanego zachorowaniem. Przeważały choroby zakaźne (299 zachorowań), wśród których dominowała przenoszona przez kleszcze borelioza. Ponadto odnotowano choroby układu oddechowego i skóry. Choroby zawodowe u rolników wykrywane są rzadko, głównie z powodu braku systematycznych badań profilaktycznych. Wiele chorób rozwija się w początkowej fazie bez wyraźnych objawów, a pacjenci zgłaszają się do lekarza najczęściej zbyt późno.

Dbajmy o swoje bezpieczeństwo!

W 2018 roku zmniejszyła się liczba wypadków w stosunku do lat ubiegłych. Wielu rolników zaangażowało się w poprawę warunków BHP, m.in. eliminując zagrożenia w miejscu pracy. Na poprawę warunków pracy i życia rolników oraz ich rodzin pozytywnie wpłynęły środki unijne inwestowane w modernizację i rozbudowę gospodarstw, stosowanie nowych technologii eliminujących zagrożenia wypadkowe, a także przejmowanie gospodarstw przez rolników młodych, wykształconych i otwartych na zmiany.

Jednak mimo zmniejszającej się liczby wypadków w rolnictwie indywidualnym do zrobienia jest jeszcze bardzo dużo, gdyż w Polsce wypadki te zdarzają się prawie dwukrotnie częściej niż w innych działach gospodarki. Warto więc zapoznać się z zasadami ochrony zdrowia i życia w gospodarstwie (zamieszczonymi m.in. na stronie internetowej www.krus.gov.pl w zakładce Broszury prewencyjne i Prewencja/Aktualności oraz na www.bhpwrolnictwie.pl), a także uczestniczyć w szkoleniach i konkursach organizowanych przez KRUS i ośrodki doradztwa rolniczego. Wielu tragedii można by uniknąć, gdyż praca w gospodarstwie rolnym, mimo licznych zagrożeń, nie musi być niebezpieczna.

Bezpiecznej pracy sprzyja właściwa jej organizacja, odpowiedni stan techniczny sprzętu i narzędzi, przygotowanie fachowe oraz koncentrowanie się na wykonywanych czynnościach.

 

 

kontakt1.jpg
Andrzej Siennicki
artykuł opracowany przy współpracy z Kujawsko-Pomorskim Ośrodkiem Doradztwa Rolniczego w Minikowie
 
Zainteresował Cię ten artykuł? Masz pytanie do autora? Napisz do nas tutaj
REKLAMA

Redakcja

tel: 54 235 52 61

kontakt@kalendarzrolnikow.pl

Wydawca

WDR
ul. Modra 23
87-807 Włocławek
www.wydawnictwodr.pl

 

Tu nas znajdziesz

Napisz do nas


pozycje oznaczone * muszą być wypełnione
Partnerzy
  • KOWR
  • Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Minikowie
  • ODR Bratoszewice
  • WDR
  • MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI