KalendarzRolników.pl
Nie masz jeszcze konta?

Partnerzy portalu

Partner serwisu Województwo Podlaskie
Partner serwisu Anwil Grupa Orlen
Partner serwisu Polski Cukier
17 marca 2020

Jak uprawiać grykę? Poznaj najważniejsze zasady

Sprawdź prawidłowe zasady uprawy gryki. Wszystko, co musisz wiedzieć w poradniku naszego eksperta. 

Gryka siewna (Fagopyrum esculentum) pochodzi z Azji Środkowej. Należy do rodziny rdestowatych, klasy dwuliściennych i grupy zbóż, ponieważ podobnie jest uprawiana i użytkowana. Jest rośliną jarą o krótkim okresie wegetacji wynoszącym 70-90 dni. Prawdopodobnie została sprowadzona do Europy w wiekach średnich podczas najazdów Mongołów. W Polsce wykorzystuje się ją już od kilkuset lat. Uprawa gryki na nasiona rozpowszechniona jest głównie we wschodniej części Polski, chociaż można ją wysiewać na obszarze całego kraju z wyjątkiem terenów podgórskich i nadmorskich. 

Uprawa gryki - jak powinna wyglądać?

To roślina o stosunkowo niewielkich wymaganiach glebowych, ma dużą zdolność pobierania składników pokarmowych z form trudno dostępnych. Jest bardzo wrażliwa na przymrozki, suszę i duże wahania temperatury. Czynniki te mocno ograniczają jej wzrost i rozwój, przez co jest traktowana jako roślina zawodna w plonowaniu. Najlepiej udaje się na glebach należących do kompleksu pszennego bardzo dobrego, ale można ją uprawiać na kompleksach żytnich w zmianowaniu z żytem i łubinem. Zadowalające zbiory można uzyskać nawet na glebach piaszczystych, pod warunkiem jednak dobrego zaopatrzenia roślin w wodę. 

Dzięki wytwarzaniu obfitej masy nadziemnej ceniona jest w zmianowaniu jako gatunek głuszący chwasty i oczyszczający w ten sposób pole. To także roślina miododajna, obcopylna, zapylana przez owady. Okres kwitnienia jest stosunkowo długi, a warunki atmosferyczne w tym czasie decydują o oblocie owadów, skuteczności zapylania, stabilności i wysokości plonów nasion. Z gryki można pozyskać znaczne ilości miodu – średnio 200 kg z jednego hektara.

Nie reaguje wyraźniej na przedplon i często uprawia się ją na stanowisku po zbożach i międzyplonach ozimych zbieranych do 15 maja. Po zbiorze roślin zbożowych należy przeprowadzić pełen zespół uprawek pożniwnych, a następnie wykonać orkę zimową. Na wiosnę można zastosować włókowanie i bronowanie lub agregat uprawowy. Jak zejdą z pola międzyplony ozime, wykonuje się podorywkę lub kultywatorowanie i bronowanie przedsiewne. 

Gryka źle znosi silnie kwaśny odczyn gleby – przy pH poniżej 5 należy glebę zwapnować, najlepiej na jesieni w roku poprzedzającym zasiew. Nawożenie mineralne ma istotny wpływ na plony. Wielkość dawek fosforu i potasu uzależniona jest od zasobności gleby. Może wynosić: 0-60 kg P2O5/ha i 0-80 kg K2O/ha. Stosuje się ją w całości przed siewem. Nawożenie azotowe zależy od kompleksu glebowego. Na żytnim bardzo dobrym należy stosować 40-50 kg N/ha, na żytnim dobrym 60-70 kg N/ha, a na żytnim słabym 80-90 kg N/ha. Azot wpływa dodatnio na rozgałęzienie się łodyg, zwiększenie liczby kwiatostanów i zawiązanych owoców. Wyższe dawki N daje się w dwóch terminach: część przedsiewnie i część na początku kwitnienia; mniejsze – jednorazowo przed siewem. Gryka przenawożona azotem nierównomiernie dojrzewa, co sprawia trudności podczas zbioru. 

Siew gryki

Siew należy przeprowadzić w połowie maja (I-II dekada). Opóźnienie tego terminu powoduje obniżenie plonu ziarna. Obsada roślin powinna wynosić 2,5-3,5 mln na 1 ha, a ilość wysiewu to 60-125 kg orzeszków/ha. Siać należy w rzędy o rozstawie 30-40 cm (co umożliwia prowadzenie uprawy międzyrzędowej w okresie pełni wschodów i tworzenia się pąków kwiatowych) lub w wąskie rzędy: 13-15 cm (bez możliwości mechanicznej pielęgnacji). Głębokość siewu powinna wynosić 2-3 cm, a w warunkach bardziej suchych nawet do 6 cm. 

W zasiewach gryki, zwłaszcza gdy do siewu stosuje się materiał niekwalifikowany z plantacji towarowych, często występuje chwast zwany tatarką. Jest to roślina bardzo podobna do gryki, niemająca jednak wartości rolniczej. Najważniejsze różnice morfologiczne między nimi polegają na tym, że liście i łodyga tatarki są zielone, kwiaty drobne zielonkawożółte bez zapachu, owoce drobniejsze, o brzegach pofałdowanych, z wyraźnym zagłębieniem między nimi. Jeśli chodzi o materiał siewny – to w obrocie handlowym można spotkać dwie odmiany gryki: Kora i Panda, które pochodzą z Małopolskiej Hodowli Roślin Sp. z o.o. 

Zbiór gryki

Zbiór przeprowadza się od III dekady lipca za pomocą kombajnu zbożowego, gdy 60-70% owoców uzyska zabarwienie brunatne. Zebrany materiał należy wysuszyć do wilgotności poniżej 15%. Plony są niewielkie i wynoszą nieco ponad 1 tonę/ha. Grykę uprawia się również na zieloną paszę w mieszankach lub siewie czystym, jako poplon ścierniskowy po wcześnie schodzących z pola plonach głównych. 

Rolnicy uprawiający grykę mogą starać się o dodatkowe dopłaty. Należy wówczas przystąpić do Działania rolnośrodowiskowo-klimatycznego. Realizując 6. pakiet tego programu pn. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych w rolnictwie, za 1 ha gryki możemy uzyskać 750 zł (wariant 6.1). Produkując natomiast materiał siewny możemy otrzymać dodatkowo 1.000 zł (wariant 6.2). Przed podjęciem decyzji o realizacji tych pakietów, należy zapoznać się z wymogami programu.

 

 

 
Ireneusz Blada
Łódzki Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Bratoszewicach 
 

 

REKLAMA

Redakcja

tel: 54 235 52 61

kontakt@kalendarzrolnikow.pl

Wydawca

WDR
ul. Modra 23
87-807 Włocławek
www.wydawnictwodr.pl

 

Tu nas znajdziesz

Napisz do nas


pozycje oznaczone * muszą być wypełnione