KalendarzRolników.pl
Nie masz jeszcze konta?

Partnerzy portalu

Partner serwisu Anwil Grupa Orlen
Partner serwisu Polski Cukier
29 sierpnia 2017

Uwaga na mikotoksyny!

Mikotoksynami nazywamy toksyczne produkty przemiany materii wytwarzane przez pewne gatunki grzybów pleśniowych. Grzyby te mogą zaatakować rośliny na każdym etapie ich rozwoju. Mikotoksyny mogą powstawać także na źle przechowywanych płodach rolnych. Związki te są rozpowszechnione w przyrodzie i mają niekorzystny wpływ na prawie wszystkie organizmy.

Mikotoksyny są naturalnymi substancjami skażającymi rośliny zbożowe, dlatego nic dziwnego, że można je znaleźć w niewielkich ilościach na ziarnach zarówno na polu, jak i potem w magazynach. Dzięki swojej trwałości mogą też pozostać w przetworzonych produktach spożywczych. Stanowią jeden z ważniejszych problemów rolnictwa i bezpieczeństwa żywności. Zakażenie grzybami pleśniowymi w dużym stopniu zależy od pogody (ich rozwojowi sprzyja wysoka temperatura i duża wilgotność powietrza).

Zagrożone występowaniem mikotoksyn są prawie wszystkie rodzaje pasz gospodarskich. Szczególnie należy zwrócić uwagę na ziarno kukurydzy i zbóż. Jeżeli jest niewystarczająco wysuszone, ma tendencję do zagrzewania, co sprzyja rozwojowi grzybów pleśniowych wytwarzających mikotoksyny. Czynnikiem ryzyka jest również występowanie zanieczyszczeń w zbożu czy obecność w okresie wegetacji porażenia grzybowego plantacji. Silnie narażonymi komponentami paszowymi są otręby i śruty poekstrakcyjne, które z łatwością chłoną wilgoć z powietrza oraz różnego rodzaju mączki. Problem występuje również przy kiszonkach i sianokiszonkach – zbyt słabo ugniecionych, niedostatecznie zakiszonych, słabo zabezpieczonych lub zbyt długo wystawionych na kontakt z powietrzem.

Zatrucia spowodowane przez mikotoksyny mogą być przyczyną poważnych strat ekonomicznych dla hodowców zwierząt. Wiele mikotoksyn wykazuje działanie mutagenne, teratogenne (wpływające na uszkodzenie płodu) bądź rakotwórcze. Objawy mogą mieć przebieg ostry lub przewlekły, co utrudnia diagnostykę. W skrajnych przypadkach zatrucie mikotoksynami (czyli mikotoksykoza) kończy się śmiercią zwierzęcia. Szkodliwe substancje mają zdolność do gromadzenia się w organizmie, a skutki zatrucia bywają widoczne także w kolejnych pokoleniach zwierząt. W związku z tym poprzez produkty pochodzenia zwierzęcego substancje te mogą wywierać negatywny wpływ na zdrowie ludzi.

U zwierząt gospodarskich mikotoksykozy objawiają się zmniejszeniem apetytu, zaburzeniami w rozrodzie, spowolnieniem przyrostów masy ciała, biegunkami, uszkodzeniami nerek lub wątroby. Nawet niskie stężenie mikotoksyn w organizmie może zwiększać podatność zwierząt na choroby. Najbardziej wrażliwe są świnie, kolejne miejsce zajmuje drób. Największą odporność wykazują przeżuwacze, ze względu na detoksyfikacyjne zdolności mikroflory żwacza, aczkolwiek też u nich mogą być niebiezpieczne.

Aby zapobiegać powstawaniu mikotoksyn, ważne jest stworzenie warunków ograniczających ich występowanie do minimum. Jednym z kluczowych sposobów jest wysiew odmian odpornych na fuzariozy. Ważne jest, by materiał siewny był zaprawiony przeciwko chorobom grzybowym i dokładnie oczyszczony. Duże znaczenie ma właściwe zmianowanie i poprawna agrotechnika, ograniczająca ryzyko porażenia upraw przez grzyby obecne w glebie i na resztkach roślin. Należy także unikać zbyt dużej gęstości siewu, która powoduje wzrost wilgotności łanu w warstwie przyziemnej, sprzyjając rozwojowi patogenów. Elementem profilaktyki jest także prawidłowe nawożenie oraz stosowanie zabiegów chemicznych zapobiegających pojawieniu się pleśni.

Istotnym czynnikiem jest przechowywanie ziarna, dlatego trzeba zapewnić odpowiednie warunki w magazynach paszowych. Zbyt wysoka temperatura i wilgotność ziarna, szkodniki zbożowe, obecność mikroorganizmów czy uszkodzenia ziarna sprzyjają rozwojowi mikotoksyn. Ważne jest czyszczenie dystrybutorów paszy oraz pomieszczeń magazynowych.

Można też zastosować dodatki paszowe zawierające sorbenty (np. węgiel, glinokrzemiany) wiążące metale ciężkie i pozostałości pestycydów, co powoduje obniżenie poziomu grzybów pleśniowych w paszy. Innym sposobem zmniejszenia szkodliwości chorobotwórczych substancji jest użycie enzymów rozkładających mikotoksyny lub preparatów, które poprzez wspomaganie metabolizmu toksyn przyspieszają regenerację organizmu.

 

 

kontakt1.jpg
Magdalena Łydzińska, Łukasz Piotrowski
Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Minikowie

Jeden z 16 Ośrodków Doradztwa Rolniczego w kraju. Podstawowym zadaniem KPODR jest udzielanie wszechstronnej pomocy rolnikom, mieszkańcom obszarów wiejskich oraz przedsiębiorcom związanym z przetwórstwem rolno-spożywczym w celu zwiększania dochodów gospodarstw rolnych oraz poprawy warunków życia na wsi.Główna siedziba znajduje się w Minikowie (pow. Nakielski). Ośrodek posiada oddziały w Zarzeczewie (pow. Włocławski) oraz w Przysieku (pow. Toruński). Posiada własne wydawnictwo,które jest wydawcą miesięcznika Wieś Kujawsko-Pomorska oraz wielu poradników. Organizuje liczne wystawy i targi -m.in Międzynarodowe Targi Rolno-Spożywcze "Agrotech" w Minikowie, które na obszarze 12ha odwiedza corocznie ok. 350 wystawców i około 35 tys. zwiedzających.

 
Zainteresował Cię ten artykuł? Masz pytanie do autora? Napisz do nas tutaj
Komentarze użytkowników (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy - dodaj swój komentarz
Musisz być zalogowany aby dodać swój komentarz
REKLAMA

Redakcja

tel: 54 235 52 61

kontakt@kalendarzrolnikow.pl

Wydawca

WDR
ul. Modra 23
87-807 Włocławek
www.wydawnictwodr.pl

 

Tu nas znajdziesz

Napisz do nas


pozycje oznaczone * muszą być wypełnione