KalendarzRolników.pl
Nie masz jeszcze konta?
27 lipca 2018

Wszystko o hodowli trzmieli w roli skutecznych zapylaczy roślin

Uprawy szklarniowe i namiotowe są obecnie coraz częściej wspomagane trzmielowymi hodowlami. Owady te doskonale pełnią bowiem w zamknięciu funkcje kwiatowych zapylaczy przez 365 dni w roku. Owoce roślin szklarniowych mają wtedy lepszą jakość, niż przy zapylaniu sztucznym. Jak wygląda hodowla trzmieli w roli skutecznych zapylaczy roślin uprawnych i szklarniowych?

Trzmiele w warunkach naturalnych są owadami społecznymi z rodzinami po 40-500 osobników, złożonymi z królowej (najwieksza), robotnic (większe wylatują zbierać pokarm, a mniejsze pracują w gnieździe) i samców zwanych trutniami. Swoje domy trzmiele budują w norach w ziemi, w skałach, kamieniach, starych pniach. Zimują tylko zapłodnione królowe, samotnie zagrzebane w ziemnych norkach (zimowole), skąd wychodzą wiosną przy temp. 8-10°C i żerują na rozpoczynających wtedy kwitnienie wierzbach i podbiale (wczesny pożytek trzmieli). Najwcześniej budzą się gatunki: trzmiel ziemny, paskowany, gajowy i leśny, trochę później trzmiel rudy i ogrodowy, a najpóźniej trzmiel rudonogi i kamiennik. Po najedzeniu się, samice wyszukują miejsce na gniazdo i tworzą pierwszą komórkę, w której składają trochę zebranego pyłku kwiatowego i ok. 15 jaj, następnie ją zamykają i budują magazyn na nektar. Po 3-4 dniach wykluwają się larwy, a królowa buduje kolejne komórki. Pierwsze robotnice zaczynają pracować po 20 dniach od wyklucia. Młode samice i samce wylatują z gniazda i kopulują. Młode samice nie wracają już do rodzimego gniazda.

Charakterystyka trzmieli jako zapylaczy roślin

Trzmiele rosną do 2,5 cm, są koloru czarnego z żółtymi paskami na tułowiu i odwłoku i dość mocno owłosione. U robotnic brak układu rozrodczego. Aparat gębowy u tych owadów ma typ gryząco-ssący, jak u pszczół. Trzmiele mają jednak dłuższy języczek, dzięki czemu lepiej mogą penetrować kwiaty, także te nieosiągalne dla pszczół. Najlepiej zapylają rośliny motylkowe drobnonasienne, jak koniczyna czerwona, wyka siewna, inkarnatka czy lucerna.

Hodowla trzmieli

Liczba hodowli trzmieli rośnie dzięki gospodarstwom ekologicznym i agroturystycznym oraz uprawom w szklarniach i namiotach foliowych. Hodowla trzmieli przyczynia się również do zwiększenia ilości i jakości plonu na otwartych polach uprawnych oraz w sadach drzew owocowych. Umożliwia to także poprawę bioróżnorodności gatunków dzikich roślin w lokalnym ekosystemie. Trzmiele do własnych celów lub na sprzedaż hoduje się na poletkach jasnoty białej metodą sezonową. Jasnota biała, czyli pokrzywa biała, to powszechnie występujące zioło w stanie dzikim. Poletko na jasnotę białą szykuje się jesienią na obszarze ok. 1m2. Najpierw jednak ziemię w wybranym miejscu trzeba spulchnić i nawieźć NPK (wieloskładnikowy nawóz mineralny). Wczesną wiosną wkopuje się kilka rzędów kęp jasnoty zebranych z dzikich terenów w okolicy i obficie podlewa. Następnie pośrodku stawia się ul dla trzmielej rodziny (zrobiony samodzielnie lub kupiony w sklepie ogrodniczym lub sprzedaży wysyłkowej w Internecie).

Ul dla trzmieli

Ul to domek z drewnianych deseczek grubości ok. 2 cm, o wymiarach ok. 20 cm wys. x 20 cm szer. x 20 cm głęb. Na górze ma zdejmowany (całkowicie lub na zawiasach) daszek z okapami. Na jednym z boków, na wys. 5 cm od podłogi domku wywierca się otwór wejściowy o średnicy ok. 2 cm. Na dnie ula kładzie się ususzone zeszłoroczne siano z traw (najlepiej z wiosennego pokosu) zwinięte w kulę, a resztę powierzchni wykłada się luźnym sianem. Tak wykonany ul stawia się na środku poletka, na kilku mniejszych palikach wbitych w ziemię. Na rogach poletka i po środku umieszczamy drewniane lub metalowe paliki długości ok. 1m po wkopaniu, na których rozwiesza się siatkę używaną na moskitiery okienne. Na jednym boku wszywa się zamek błyskawiczny, dla dostępu do ula. Siatkę po bokach wkopuje się w ziemię, by owady nie mogły uciec. Gdy na jasnocie pojawią się pierwsze kwiaty, można wpuścić królową.

Hodowla trzmieli – tworzenie rodziny

Królową matkę najlepiej z gatunku trzmiel rudy, trzeba schwytać samodzielne w marcu, gdy zapłodnione dzikie samice wychodzą wiosną z zimowli. Do tego celu trzeba zakupić specjalną siatkę entomologiczną i poznać jak rozróżniać płcie i gatunki trzmieli. Młode matki rozpoznamy po ich niskim locie przy ziemi, w poszukiwaniu miejsca na gniazdo. Samic z pyłkiem kwiatowym w koszyczkach nie warto łapać, bo już złożyły jaja. Złapaną samicę wpuszczamy do woliery z domkiem i poletkiem (izolator), gdzie po krótkim czasie założy w ulu gniazdo. Po 3-4 tyg. można zdjąć wolierowy izolator i puścić trzmiele wolno na okoliczne pożytki. Owady będą codziennie wracać do ula, a nowonarodzone samice zostaną zapłodnione i zasiedlą najbliższą okolicę, tworząc nowe rodziny. Ul można też przenieść do szklarni lub foliowego tunelu. Uwaga jednak, bo np. pomidory nie wydzielają nektaru, tylko sam pyłek, dlatego by trzmiele miały dostęp do tego pokarmu, tunel/szklarnię trzeba w dzień otwierać na zewnątrz. W pobliżu należy natomiast posadzić rośliny produkujące duże ilości pożywnego nektaru, np. maliny.

 

 

 

kontakt1.jpg Redakcja KalendarzRolnikow.pl
 
 
Zainteresował Cię ten artykuł? Masz pytanie do autora? Napisz do nas tutaj
REKLAMA

Redakcja

Bartosz Woźniak

redaktor naczelny

tel : 664 029 592

tel: 54 235 52 61

naczelny@kalendarzrolnikow.pl

Wydawca

WDR
ul. Modra 23
87-807 Włocławek
www.wydawnictwodr.pl

 

Tu nas znajdziesz

Napisz do nas


pozycje oznaczone * muszą być wypełnione
Partnerzy
  • MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI
  • Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Minikowie
  • KOWR
  • WDR
  • ODR Bratoszewice