KalendarzRolników.pl
Nie masz jeszcze konta?
2 kwietnia 2019

Wiosenna wojna z chwastami w ziemniakach

Stosowanie zabiegów pielęgnacyjnych w ochronie ziemniaka przed zachwaszczeniem ma zniszczyć konkurencję. Kolejnym zadaniem jest utrzymanie optymalnych właściwości fizycznych gleby oraz prawidłowe uformowanie kształtu redliny, która ma się szybko nagrzać i pomieścić gromadzony plon tak, aby nie dochodziło do zazielenienia bulw. 

Na stanowiskach bardziej zwięzłych, trudno ogrzewających się, pożądana była pielęgnacja mechaniczno-chemiczna. Od posadzenia do wschodów ziemniaka wykonuje się wyłącznie zabiegi mechaniczne ograniczania zachwaszczenia, przy pomocy obsypnika, opielacza i ewentualnie brony zgrzebła. Zabiegi te przeprowadzamy w odstępach co 6-8 dni. Tuż przed wschodami, po ostatecznym obredleniu i ukształtowaniu redlicy, stosujemy herbicydy o działaniu doglebowym, po wschodach można wykonać jeszcze jeden zabieg na chwasty jednoliścienne. 
 
Ziemniaki mogą być także odchwaszczane mechanicznie, zwłaszcza w mniejszych gospodarstwach, uprawiających go na samozaopatrzenie oraz w gospodarstwach ekologicznych, produkujących ziemniaki bez użycia chemicznych środków ochrony roślin.
 

Wymagania przetwórców

Rozwijający się przemysł przetwórczy ziemniaka, zapotrzebowanie na produkty uszlachetnione, wysokie wymagania jakościowe bulw i względy organizacyjne, zwłaszcza na plantacjach wielkopowierzchniowych, sprawia, że rola zabiegów mechanicznych została sprowadzona do prawidłowego uformowania redliny. Na tego typu plantacjach chemicznie ograniczamy zachwaszczenie, z zastosowaniem herbicydów, przedstawionych w tabelach 1 i 2.

Konkurencja przez osiem tygodni

Ziemniaki uprawia się rzędowo, w redlinach, najczęściej w rozstawie od 67,5-75 cm do nawet 90 cm przy uprawie na frytki i czipsy. Od posadzenia do zakrycia międzyrzędzi rośliny potrzebują od 45 do 60 dni. Są szczególnie narażone na konkurencję chwastów w międzyrzędziach w pierwszych 6-8 tygodniach wegetacji. Dlatego wymagają wsparcia pielęgnacyjnego, ograniczającego zachwaszczenie, od pierwszych tygodni wegetacji.
 
Szkodliwość występowania chwastów w ziemniakach prowadzi do:
  • ograniczania roślinie ziemniaka wody, światła i składników pokarmowych, co obniża plon i pogarsza jego strukturę,
  • zwiększenia podatności roślin na choroby i szkodniki,
  • utrudnień w zbiorze, obniżenia wydajności pracy i zwiększeniu uszkodzeń mechanicznych bulw, a w konsekwencji wzrost strat podczas przechowywania,
  • pogorszenia cech jakościowych plonu i obniżenia wartości odżywczej i handlowej.
 

Oprysk glifosatem

 
Jednym z popularniejszych i prostych w stosowaniu zabiegów herbicydowych jest oprysk nieselektywnymi preparatami zawierającymi glifosat. Po raz pierwszy zastosowano go w ziemniakach w preparacie Roundup 360 SL, dziś jest obecny także w preparacie Roundup Transenergy 450 SL i innych generykach. 
 
Zabieg ten powinien być wykonany ze szczególną ostrożnością. Najlepiej przeprowadzić go na 3-5 dni przed pierwszymi, spodziewanymi wschodami, aby nie doszło do kontaktu preparatu z rośliną ziemniaka. Mogłoby to spowodować uszkodzenia lub co najmniej zahamować wegetację ziemniaków. 
 

Okno czasowe

Do wykonania zabiegu konieczna jest obecność chwastów najlepiej we wczesnych fazach wzrostu ‒ od dwóch do czterech liści właściwych, podatnych na niskie dawki. W praktyce oznacza to, że zabieg można przeprowadzić w dość szerokim oknie czasowym. Zwracajmy szczególną uwagę na warunki pogodowe, temperaturę, spodziewane opady deszczu po zabiegu oraz wiatr, aby nie doszło do zniesienia kropel cieczy roboczej na inne uprawy w sąsiedztwie. Bezpieczne będzie zastosowanie dyszy inżektorowych, antydryftowych, redukujących ryzyko zniesienia oprysku i wyrządzenia niezamierzonej szkody.
 

Na wilgotną glebę

Jedną z najstarszych substancji aktywnych, do stosowania w ziemniakach jest linuron, zarejestrowany w herbicydzie o formulacji płynnej Afalon Dyspersyjny 450 SC i innych generykach wymienionych w tabeli 1. Jest on klasycznym herbicydem do doglebowego stosowania. Efektywność działania środka zwiększa wilgotna gleba. Dlatego w praktyce rolniczej, jego stosowanie zaleca się na świeżo obsypane i uformowane redliny, które są jeszcze wilgotne. Na glebach o wyższej zasobności w próchnicę stosujemy górne zalecane dawki herbicydu.
 

Do 20 stopni

Inną substancją czynną herbicydów doglebowych jest chlomazon, stosowany w mieszaninach fabrycznych z linuronem (np. w postaci formulacji Harrier 295 EC) i innymi substancjami, w mieszaninach zbiornikowych zwłaszcza, gdy zachodzi potrzeba ograniczenia przytulii czepnej. 
 
Ze względu na dużą lotność substancji aktywnej, powinniśmy ograniczyć jego stosowanie w temperaturze powyżej 20 stopni C. Wskutek prądów konwekcyjnych i zjawisku inwersji, drobne krople cieczy roboczej są niesione z wiatrem nawet na większe odległości. Po opadnięciu mogą wyrządzać niespodziewane szkody w innych uprawach. Szkody te objawiają się w postaci jasnożółtych odbarwień chlorofilu. Mogą mieć charakter przejściowy o małej lub większej szkodliwości dla roślin wrażliwych na chlomazon. 
 

Wrażliwe na metrybuzynę

Substancją aktywną o dosyć szerokim spektrum ograniczania gatunków chwastów jest metrybuzyna. Działa ona na chwasty dwukierunkowo. Jest pobierana przez korzenie młodych chwastów, w fazie do 4 liści. Jest też częściowo pobierana przez liście. W programie ochrony upraw ziemniaka przed chwastami, jest polecana do doglebowego oraz nalistnego stosowania np. w nowej płynnej formulacji Sencor Liquid 600 SC oraz w mieszankach zbiornikowych z preparatami zawierającymi inne substancje aktywne (linuron, rimsulfuron, a także w formulacji fabrycznej z flufenacetem do przedwschodowego stosowania w preparacie Plateen 41,5 WG). 
 

Nie na suszę

Jedną z najbardziej wrażliwych substancji aktywnych na niedostateczną wilgotność gleby jest pendimetalina, obecna między innymi w Stompie 330 SC i innych formulacjach odtworzeniowych. Może być ona mieszana np. z Afalonem Dyspersyjnym 450 SC, dla rozszerzenia spektrum zwalczanych chwastów. Nie powinniśmy tych herbicydów stosować w warunkach suszy glebowej, gdyż ich skuteczność drastycznie maleje.

Po posadzeniu

Spośród substancji doglebowych, do stosowania w ziemniakach po posadzeniu, do zwalczania chwastów dwuliściennych oraz jednorocznych chwastów jednoliściennych, zarejestrowany został także fluorochloridon. Wchodzi on w skład preparatu Racer 250 EC. Jest to herbicyd selektywny, działający na chwasty głównie w okresie ich kiełkowania, który w niewielkim stopniu działa po wschodach. Jest pobierany przez korzenie i liścienie kiełkujących chwastów. Dobrze sobie radzi z takimi chwastami jednoliściennymi, jak miotła zbożowa i wiechlina roczna, a w średnim stopniu z chwastnicą jednostronną, palusznikiem krwawym, włośnicą siną, włośnicą zieloną oraz wyczyńcem polnym. 
 
Należy go stosować nie później niż 10 dni po posadzeniu bulw ziemniaka, po uprzednim obredleniu i zabronowaniu pola. Po zabiegu nie wykonujemy żadnych uprawek mechanicznych. W uprawie ziemniaków wczesnych, podkiełkowanych, środek stosujemy do 3-5 dni po posadzeniu i uprzednim obredleniu oraz zabronowaniu pola. Ostatnim preparatem do przedwschodowego zwalczania chwastów jest metobromuron, obecny w herbicydzie NP. Inigo 500 S.C. Służy on do ograniczania chwastów jedno- i dwuliściennych. Jest zalecany w dawce 3-4,0 l/ha.

Razem z adiuwantem

Spośród substancji aktywnych, zwalczających chwasty dwuliścienne i jednoroczne chwasty jednoliścienne oraz chwasty wieloletnie, jak perz właściwy, do stosowania powschodowego w ziemniakach stosujemy rimsulfuron. To dziś jedyny sulfonomocznik, zarejestrowany dla tej uprawy. Dla ograniczenia perzu należy zastosować maksymalną, zarejestrowaną dawkę preparatu Titus 25 WG, w ilości 60 g/ha. 
 
Herbicydy zawierające rimsulfuron powinny być stosowane z adiuwantami, wspomagającymi jego działanie – np. Trend 90 EC, który zawsze dodajemy do zabiegu w ilości 0,1% stężenia, czyli w ilości 100 ml na każde 100 litrów cieczy roboczej w opryskiwaczu. Preparaty oparte na rimsulfuronie, najlepiej stosować w dawkach dzielonych oraz w kombinacjach powschodowych z innymi substancjami aktywnymi, jak między innymi metrybuzyna, obecnie obok odtworzeniowych preparatach formulacji mikrogranulatu, jak i najnowszej formulacji płynnej Sencor Liquid 600 SC, który jest bardziej przyjazny i bezpieczniejszy. 
 

Kilka dni przed wschodami

Inną substancją aktywną w herbicydzie doglebowym, obecną wraz z metrybuzyną jest flufenacet, obecny w herbicydzie do doglebowego stosowania ‒ Plateen 41,5 WG. Herbicyd może słabiej działać w warunkach suszy i nie powinien być stosowany na zbryloną i przesuszoną glebę oraz na stanowiskach bardzo lekkich, piaszczystych i przepuszczalnych, podatnych na niedobór wilgoci oraz w temperaturze powyżej 25 oC. Powinien on być zastosowany najpóźniej na kilka dni przed wschodami ziemniaka. 
 
Jedną z ostatnich ze znanych substancji aktywnych do nalistnego stosowania po wschodach ziemniaka jest bentazon, występujący w formulacji Basagran 480 SC i generykach, który jest najskuteczniejszy w ograniczaniu chwastów dwuliściennych do fazy 3-4 liści właściwych. Aplikujemy go w dawce 3,0 l/ha, gdy ziemniaki osiągną 10-15 cm wysokości. 
 
 
Dla uzyskania najlepszej efektywności zwalczania chwastów dwuliściennych i niektórych jednorocznych, jednoliściennych, niezbędna jest odpowiednia wilgotność gleby.
 
Na tym wyczerpuje się lista substancji aktywnych do ograniczenia chwastów dwuliściennych. Niektóre ograniczają także chwasty jednoliścienne, przeważnie jednoroczne. Tylko rimsulfuron obecny w Titusie 25 WG i preparatach odtworzeniowych, podany w maksymalnej dawce, niszczy perz właściwy. Inne herbicydy do ograniczania chwastów jednoliściennych – graminicydy, wraz z ich substancjami aktywnymi zostały podane w tabeli 2. 
 
Wszystkich stosujących chemiczne środki do pielęgnacji upraw, obowiązuje stosowanie się do zaleceń, zawartych w etykietach rejestracyjnych i troska o poszanowanie środowiska naturalnego, w tym należytej dbałości o pożyteczne owady, szczególnie zapylające. Stosowanie pielęgnacji chemicznej wymaga przestrzegania przepisów BHP i używania osobistych środków ochrony ciała w postaci odpowiednich kombinezonów i rękawic, dróg oddechowych, w postaci używania masek i półmasek i oczu, w postaci okularów ochronnych. 
 

 

Tabela 1. Herbicydy do ograniczania chwastów dwuliściennych w ziemniakach

HERBICYD

SUBSTANCJA AKTYWNA

DAWKA w kg, l /ha

Herbicydy przedwschodowe do doglebowego stosowania

Afalon Dyspersyjny 450 SC

linuron

1,5-2,0

Aflex Super 450 SC

1,5-2,0

Hufiec 500 SC, Ipiron 450 SC

2,0

Linur 450 SC

1,5-2,0

Linurex 500 SC,

1,8

Nightjar C 450 SC, Nuflon 450 SC

1,5-2,0

Avatar 293 ZC

chlomazon + metrybuzyna

1,25-1,5 l

Clomate 360 CS, Clomaz 36 CS, Command 360 CS

chlomazon

0,25

Kilof 480 EC, Szpada 480 EC

0,2

Reaktor 360 CS

0,2-0,25

Command 360 CS + Linurex 500 SC

chlomazon +

linuron

0,25 +1,0

Command 480 +

Afalon Dyspersyjny 450 SC,

Kilof 480 EC +

Afalon Dyspersyjny 450 SC,

Szpada 480 EC +

Afalon Dyspersyjny 450 SC

0,1-0,2

+ 1,0

Harrier 295 ZC

1,5-2,0

Stallion 363 CS*2

chlomazon + pendimetalina

3,0

Plateen 41,5 WG

flufenacet + metrybuzyna

2,0

Citation 70 WG, Tuberon 70 WG,

 

metrybuzyna

0,5*

Aurelit 70 WG, Buzzin 70 WG, Elafi 70 WG, Mistral 70 WG, Raba 70 WG

0,75

Sencor Liquid 600 SC

0,75-1,0

Racer 250 WG

flurochloridon

2,0-3,0

Acomac, Clayton Rhizeup 360 SL,Etna 360 SL, Figaro 360 SL, Glifto 360 SL, Glifto Duo 360 SL, Katameran 360 SL, Marker 360 SL,, Roudup 360 SL, Torinka SL,

glifosat

2,0

Roudup Max 2,

0,75

Roundup Transenergy 450 SL

1,0-2,0

Roundup 360 Plus

1,25-1.8

Sencor Liquid 600 S.C.*1

metrybuzyna

0,3-1 zabieg przedwschodowo

0,2-2 zabieg powschodowo

Sencor Liquid 600 SC

0,75-1,0

Stomp 330 SC,*2

pendimetalina

3,5-5,0

Stomp 400 SC*2

3,0-4,0

Stomp 330 SC +

Afalon Dyspersyjny 450 SC

pendimetalina

+

linuron

3,5-5,0 +

2,0

Stomp 400 SC +

Afalon Dyspersyjny 450 SC

3,0-4,0 +

2,0

Przed wschodami roślin ziemniaka po uprzednim obredleniu i zabronowaniu pola

Inigo 500 SC, Proman 500 SC, Soleto 500 SC,

metobromuron

3,0-4,0

Po posadzeniu do wysokości 5 cm roślin ziemniaka BBCH 00-13

Boxer 800 SC

prosulfukarb

3,0-5,0

Fidox 800 SC, Pluto, Roxy

4,0

Arcade 880 EC

prosulfokarb metrybuzyna

4,0-5,0

Gdy rośliny ziemniaka osiągnęły 8-10 cm wysokości BBCH 12-15

Mistral 70 WG

 

metrybuzyna

 

0,5

Raba 70 WG,

Sencor Liqiuid 600 SC

Egzekutor 25 SG, Mambo 25 WG,

Ramzes 25 WG, Rimel 25 SG, Rincon 25 SG,

Titus 25 WG,

rimsulfuron

 

60 g

Titus 25 WG + Sencor Liquid 600 SC

rimsulfuron +

metrybuzyna

50 g+0,3

Gdy rośliny ziemniaka osiągnęły 10-15 cm wysokości BBCH 15-17

Agro Bentazon 480 SL

bentazon

3,0

Basagran 480 SL

Bazon

Bento

Gransol 480 SL

Realchemie Bentazon SL

Wolof A 480 SL

Wolof B 480 SL

Wolof C 480 SL

Titus 25 WG*1, Mac-Rimsulfuron 25 WG*1, Mambo 25 WG*1, Ramzes 25 WG*1

rimsulfuron*4

30 g/ha + Trend 90 EC -1 dawka

30 g/ha + Trend 90 EC -2 dawka

Titus 25 WG, Rima 25 WG, Rimel 25 SC, Rincon 25 SG, Egzekutor 25 SG

Gdy zagraża perz

60 g + Trend 90 EC stężenie 0,1%

Titus 25 WG +

Sencor Liquid 600 SC*1

rimsulfuron + metrybuzyna

40-50 g + 0,3 l + Trend 90 EC

Sencor Liquid 600 SC

Titus 25 WG

metrybuzyna

- 0,5 1 – zabieg przed-wschodowo

- 50 g + Trend 90 EC 2 - zabieg powschodowo, gdy rośliny mają
do 15 cm)

rimsulfuron

 

1 – także w dawkach dzielonych przed i po wschodach ziemniaka, 2 – nie stosować na gleby przesuszone, 3 – po obredleniu ale nie później niż 10 dni po posadzeniu,

4 – preparaty zawierające rimsulfuron należy zawsze stosować z adiuwantami np. Trend 90 EC w stężeniu 0,1% tj. 100 ml na każde 100 l cieczy roboczej

Tabela 2. Herbicydy do ograniczania chwastów jednoliściennych w ziemniakach

Herbicyd

Substancja aktywna

Dawka w kg, l /ha

Herbicydy powschodowe – graminicydy na chwasty jednoliścienne stosowane po wschodach lecz przed zakryciem 50%
międzyrzędzi

Agil-S 100 EC, Bosiak 100 EC,
Vima Propachizafop

propachizafop

0,5-1,5

jednoroczne jednoliścienne w niższych dawkach
do perzu w wyższych dawkach

Focus Ultra 100 EC

cykloksydym

1,5 -5,0

jednoroczne jednoliścienne w niższych dawkach
do perzu w wyższych dawkach

Centurion Plus 120 EC
Select Super 120 EC

0,8-2,0

Fusilade Forte 150 EC

fluazyfop-P-butylowy

0,63-1,7

samosiewy zbóż, miotła, owies głuchy niższe, a wiechlina zwyczajna, perz wyższe dawki

Trivko

0,75-2,0

Achiba 05 EC

chizalofop-P-etylowy

1,0-2,0

Leopard Extra 050 EC

0,75-3,0

Lampart 05 EC

1,0-3,0

Pilot 10 EC
Pilot 1 Max 10 EC
Szogun 10 EC

Targa 10 EC

0,35-1,5

Targa Super 050 EC

0,75-2,0

chwasty jednoroczne od 3. liścia do końca krzewienia, dawki najwyższe stosować do zwalczania perzu w fazie 4-6 liści

 

 

 

Źródła:

1. Metodyka integrowanej ochrony ziemniaków. Instytut Ochrony Roślin, PIB Poznań,

2. Uprawa ziemniaka. G. Hołubowicz-Kliza, Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa, PIB Puławy 2015,

3. Program ochrony roślin rolniczych 2018. Praca zbiorowa Instytutu Ochrony Roślin PIB w Poznaniu.

 

kontakt1.jpg
Marian Karasek
Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego we Wrocławiu

Jeden z 16 Ośrodków Doradztwa Rolniczego w kraju. Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego we Wrocławiu realizuje na obszarach wiejskich województwa dolnośląskiego zadania z zakresu doradztwa rolniczego. Podstawowym zadaniem Ośrodka jest doradztwo rolnicze, obejmujące działania w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych oraz wiejskiego gospodarstwa domowego, mającego na celu poprawę poziomu dochodów rolniczych oraz podnoszenie konkurencyjności rynkowej gospodarstw rolnych, wspieranie zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich, a także podnoszenie poziomu kwalifikacji zawodowych rolników i innych mieszkańców obszarów wiejskich.

 
Zainteresował Cię ten artykuł? Masz pytanie do autora? Napisz do nas tutaj
REKLAMA

Redakcja

tel: 54 235 52 61

kontakt@kalendarzrolnikow.pl

Wydawca

WDR
ul. Modra 23
87-807 Włocławek
www.wydawnictwodr.pl

 

Tu nas znajdziesz

Napisz do nas


pozycje oznaczone * muszą być wypełnione
Partnerzy
  • MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI
  • ODR Bratoszewice
  • KOWR
  • Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Minikowie
  • WDR