Nie masz jeszcze konta?
7 lutego 2018

Kalkulacje rolnicze - jęczmień jary

Zboże dobre na kaszę, piwo i paszę! Jęczmień jary jest znaczącym gatunkiem w naszym kraju, uprawia się go 4–krotnie więcej niż formy ozimej. Areał uprawy to około 600 tys. hektarów bez uwzględniania siewu w mieszankach. Sumując siew czysty z siewem mieszanym w Polsce uprawia się około 1 miliona hektarów. 

Uprawa jęczmienia jarego odbywa się głównie w celach paszowych i browarnych. Niewielka część ziarna wykorzystywana jest w przemyśle kaszarskim. Forma jara jęczmienia jest też podstawowym składnikiem mieszanek zbożowych wykorzystywanych na cele paszowe. Opłacalność uprawy zbóż jarych jest zwykle przedstawiana w kontekście uprawy ozimin.

Konieczność uprawy roślin jarych jest konsekwencją problemów związanych z przezimowaniem niektórych ozimin. Nie ma prostej odpowiedzi na pytanie: jęczmień ozimy czy jary? Do  argumentów dla ozimego możemy zaliczyć mniejszą podatność na suszę wiosenną oraz stabilność plonowania. Z kolei argumentem dla jarego, jest oczywisty brak problemów z zimowaniem i mniejsze nakłady na uprawę. Jęczmień jary charakteryzuje się wysoką niezawodnością plonowania, co wynika z mniejszej wrażliwości na niedobór opadów. Nieodpowiednie warunki klimatyczne oraz glebowe mogą wpłynąć negatywnie na ilość plonów, ale jednocześnie podnoszą poziom zawartości białka w ziarnie. W przypadku, gdy jęczmień jest uprawiany na cele pastewne ma to korzystny wpływ. Nie jest to natomiast korzystne w przypadku jęczmienia browarnego.

Zdaniem Międzynarodowej Rady Zbożowej w sezonie 2016/2017 zbiory jęczmienia na świecie wyniosły około 142,2 mln ton. Według Europejskiej Federacji Handlowców Zbożowych zbiór jęczmienia w Unii Europejskiej szacuje się na 58,4 mln ton. Główny Urząd Statystyczny zbiory zbóż jarych łącznie z mieszankami zbożowymi w Polsce ocenia na  9,5 mln ton, w tym jęczmienia jarego na około 3 mln ton, tj. o  5% więcej od zbiorów z poprzedniego sezonu. Plony zbóż jarych ogółem łącznie z jarymi mieszankami zbożowymi ocenia się na 34,5 dt/ha tj. o 3% więcej od plonów ubiegłorocznych 2016 r. Natomiast plon jęczmienia jarego GUS ocenił na 37,6 dt/ha. Jakkolwiek zbiory, plony zbóż w Polsce  w 2017 r. zostały ocenione jako dobre, to jednak gorzej było z ich jakością ze względu na bardzo trudne warunki pogodowe.

Wraz z nastaniem lipca zakończył się statystyczny sezon 2016/17 na krajowym rynku zbóż. Podobnie jak dwa poprzednie charakteryzował się relatywnie niskimi cenami ziarna. W okresie najintensywniejszego skupu (lipiec – wrzesień) wszystkie zboża, z wyjątkiem owsa konsumpcyjnego, były tańsze niż rok wcześniej. Dla jęczmienia konsumpcyjnego i paszowego różnica sięgała nawet 10%. Niemniej już od lutego – marca 2017 r. przeciętne ceny ziarna zaczęły przewyższać poziom z poprzedniego sezonu. Największy spadek cen w sezonie 2016/17 wobec sezonu 2015/16 zanotował jęczmień browarniany.  Przeciętnie skupowano go po 675 zł/t, czyli o ponad  2% taniej w relacji rocznej. W nieco mniejszym stopniu (o około 1%) obniżyła się cena jęczmienia konsumpcyjnego i paszowego.

Wartość eksportu ziarna zbóż i przetworów zbożowych z Polski w sezonie 2016/2017 przekroczyła 3 mld EUR, podczas gdy w sezonie 2015/2016 wyniosła niecałe 2,7 mld EUR.  W całym sezonie 2016/2017 z Polski wywieziono 6,4 mln ton ziarna zbóż (łącznie z ziarnem kukurydzy), o 19% więcej niż w sezonie 2015/2016. Wysoki poziom eksportu krajowych zbóż uzależniony był od słabszej niż w poprzednim sezonie jakości ziarna, a zwłaszcza pszenicy w Europie Zachodniej.

Ryzyko pogodowe staje się obecnie coraz większym wyzwaniem dla rolników. Niesprzyjające warunki pogodowe występujące jesienią 2017 r. i związane z tym znaczne opóźnienia w zbirach kukurydzy prawdopodobnie przełożą się na mniejszy areał zbóż ozimych pod zbiory 2018 r. Zatem powierzchnia zasiewów zbóż jarych może być znacznie wyższa niż rok wcześniej.

 

 

Tabela zawiera kalkulację uprawy 1 ha jęczmienia jarego  według cen brutto ziarna i środków do produkcji z października 2017 r. opracowaną na podstawie publikacji „Kalkulacje Rolnicze”  wydanej przez KPODR w Minikowie.

Tabela 1. Kalkulacja uprawy 1 ha jęczmienia jarego przy różnych poziomach intensywności

 

Lp.

Poziom intensywności

Niski
30 dt/ha

Średni
40 dt/ha

Wysoki
55dt/ha

Wyszczególnienie

A

Wartość produkcji

2718

3308

4193

 

Ziarno jęczmienia jarego (59 zł/dt)

1770

2360

3245

JPO1)

948

948

948

1.

Materiał siewny

277

277

277

2.

Nawozy mineralne

423

635

846

3.

Środki ochrony roślin

46

109

355

4.

Inne koszty2)

30

38

46

B

Koszty bezpośrednie (1+2+3+4)

776

1059

1524

C

Nadwyżka bezpośrednia (A-B)

1942

2249

2669

4.

Usługi3)

444

570

648

5.

Praca maszyn własnych

655

689

784

6.

Pozostałe koszty4)

676

693

718

D

Koszty pośrednie (4+5+6)

1775

1952

2150

E

Koszty całkowite (B+D)

2551

3011

3674

F

Koszt jednostkowy (zł/dt)

85

75,2

66,8

G

Dochód rolniczy netto (C-D)

167

297

519

Źródło” Opracowanie własne na podstawie „Kalkulacji Rolniczych” KPODR w Minikowie


 

    1) jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dodatkowa
    2) sznurek
    3) zbiór, prasowanie słomy
    4) utrzymanie budynków, podatki i ubezpieczenia, pozostałe koszty

 

Wykorzystano materiały: GUS  - „Szacunek głównych  ziemiopłodów rolnych i ogrodniczych 2017 r.”,  IERiGŻ – PIB „Rynek Rolny”

 

 

kontakt1.jpg
Zofia Dymińska
Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Minikowie

Jeden z 16 Ośrodków Doradztwa Rolniczego w kraju. Podstawowym zadaniem KPODR jest udzielanie wszechstronnej pomocy rolnikom, mieszkańcom obszarów wiejskich oraz przedsiębiorcom związanym z przetwórstwem rolno-spożywczym w celu zwiększania dochodów gospodarstw rolnych oraz poprawy warunków życia na wsi.Główna siedziba znajduje się w Minikowie (pow. Nakielski). Ośrodek posiada oddziały w Zarzeczewie (pow. Włocławski) oraz w Przysieku (pow. Toruński). Posiada własne wydawnictwo,które jest wydawcą miesięcznika Wieś Kujawsko-Pomorska oraz wielu poradników. Organizuje liczne wystawy i targi -m.in Międzynarodowe Targi Rolno-Spożywcze "Agrotech" w Minikowie, które na obszarze 12ha odwiedza corocznie ok. 350 wystawców i około 35 tys. zwiedzających.

 
Zainteresował Cię ten artykuł? Masz pytanie do autora? Napisz do nas tutaj
REKLAMA

 

redaktor naczelny

Bartosz Woźniak

tel : 664 029 592

tel: 54 235 52 61

naczelny@kalendarzrolnikow.pl

 

KONTAKT


pozycje oznaczone * muszą być wypełnione